Chrapanie przez sen jest powszechną dolegliwością dotykającą zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Badania wykazują, że w Polsce chrapie nawet do 40% populacji. Większość osób bagatelizuje sprawę, nie widząc w niej wielkiego zagrożenia. Tymczasem często okazuje się, że chrapanie nie jest problemem samym w sobie, a jedynie objawem świadczącym o tym, że możemy mieć do czynienia z zespołem obturacyjnego bezdechu sennego (OBS).

Bezdech senny - czym jest?

Szacuje się, że współcześnie nawet co trzeci dorosły może doświadczać bezdechu w czasie nocy. Aczkolwiek przeważająca część ludzi zmagających się z problemem, jakim jest bezdech senny nie zdaje sobie z tego sprawy. Bardzo często dana osoba dowiaduje się o swojej przypadłości dzięki czujności innych - intensywne chrapanie potrafi obudzić pozostałych lokatorów.

Osoby dotknięte tą dolegliwością oddychają tak jak przy zatkanym nosie - ustami. Oddech jest spłycony lub nierówny. Charakterystycznym symptomem, dzięki któremu najłatwiej rozpoznać bezdech senny jest przerywane lub nagle urwane chrapanie. Z tego powodu osoby trzecie mogą odnieść wrażenie, że śpiący przestał oddychać i zaniepokojone często próbują go wybudzić. Bezdech senny nie musi być jednak niebezpieczny.

Odgłos chrapania powstaje przy oddychaniu ustami. Dzieje się tak dlatego, że w czasie snu fałdy zwane strunami głosowymi wiotczeją i ulegają wibracjom pod wpływem pobieranego powietrza. Natomiast osłabiony język opada w kierunku tylnej części jamy ustnej, co powoduje mimowolne rozwarcie ust i tym samym czyni chrapanie głośniejszym.

Jeśli przerwa między kolejnymi oddechami jest krótsza niż 10 sekund mamy do czynienia ze standardowym bezdechem, który nie musi być groźny. Jednakże w sytuacji, gdy czas bezdechu wynosi 20 sekund cały organizm i zdrowie mogą poważnie ucierpieć.

Jak rozpoznać przypadek bezdechu sennego?

Samodzielna diagnoza w tym przypadku jest niemal niemożliwa, ponieważ śpiący nie zdaje sobie sprawy z tego, że chrapie, o ile nie zostanie o tym poinformowany. Wiele osób nie ma więc możliwości zidentyfikowania problemu bezdechu. Oddychanie przez usta w trakcie snu niesie za sobą jednak długofalowe objawy, które mogą pomóc w rozpoznaniu schorzenia.

sklepvitalaire.pl - tlenoterapia

Sygnały mówiące o tym, że możemy cierpieć na tę przypadłość uwzględniają:

  • głośne chrapanie
  • bóle głowy po przebudzeniu
  • chroniczne uczucie niewyspania
  • zmęczony wygląd twarzy (blada cera, sińce pod oczami, spierzchnięte wargi)
  • suchość w ustach
  • nyktonurię (konieczność oddawania moczu w nocy)
  • płytki sen
  • potrzebę drzemki w ciągu dnia
  • drażliwość
  • spadek koncentracji
  • niskie libido

 

Jeżeli rozpoznajesz u siebie któreś z powyższych objawów, może to świadczyć o tym, że masz problemy z prawidłowym oddychaniem przez nos.

Przyczyny bezdechu sennego

Chociaż przyczyny tego zaburzenia mogą być różne, najczęstsze z nich są powodowane przez czynniki od nas niezależne, takie jak wrodzone wady rozwojowe i opuchlizna błony śluzowej nosa.

Chrapanie oraz bezdech senny najczęściej występują u osób śpiących na wznak. Przy takim ułożeniu ciała język opada do tyłu, na skutek czego mimowolnie otwierają się usta. Oprócz tego żuchwa razem z nasadą języka przesuwa się na koniec jamy ustnej - w stronę tylnej ściany gardła - przez co górne drogi oddechowe zostają zablokowane.

Zdarza się, że problem powoduje krzywa przegroda nosowa. W takiej sytuacji dochodzi do niedrożności nosa - przepływ powietrza przez jedno lub oba nozdrza ulega zatamowaniu. Oddychanie w ten sposób jest uciążliwe, dlatego wdychane powietrze najczęściej wydostaje się przez usta. W nocy, podczas snu, dzieje się to automatycznie, ze względu na zwiotczenie mięśni gardła.

Bezdech może wywołać również alergia, czy infekcje, takie jak zwykłe przeziębienie, podczas których dochodzi do blokady nosa.

Do przyczyn tego problemu można zaliczyć także dużą nadwagę bądź otyłość.

Wpływ oddychania przez usta jako dziecko na kondycję w wieku dorosłym

Zdarza się, że oddychanie przez usta jest nawykiem pozostałym z okresu dzieciństwa. Może być wynikiem częstego ssania kciuka, astmy albo zbyt długiego stosowania smoczka. Dzieci, zwłaszcza te najmłodsze, mają tendencje do nieświadomego rozwierania ust. Oddychanie przez usta, czyli tak zwany nieprawidłowy tor oddechowy, może być zatem wyuczonym mechanizmem, na który przeciętne osoby nie zwracają uwagi.

Sklaep Vitalaire - bezdech senny i chrapanie

Podręczniki lekarskie określają oddychanie przez usta jako patologiczne (odchylenie od normy), natomiast oddychanie przez nos jako fizjologiczne (prawidłowe). Zdarza się, że sposób oddychania przez usta ma swoją przyczynę w przeroście migdałków, jednak u większości dzieci schorzenie znika w okolicy 7 roku życia. Zły tryb oddychania nierzadko prowadzi do problemów ze zdrowiem w przyszłości. Niestety niektóre z nich mogą okazać się tak poważne, że nie da się ich usunąć bez podjęcia leczenia.

Dobrze więc zwracać uwagę na to, czy maluch oddycha z otwartymi ustami i pilnować prawidłowego oddychania przez nos już na początkowym etapie rozwoju. Aby zapobiec wyrabianiu szkodliwych przyzwyczajeń, ucz dziecko jak powinno oddychać. Spróbuj wykorzystać proste ćwiczenia oddechowe: powolny wdech powietrza do nosa i jeszcze dłuższy wydech za pomocą ust. Z czasem dziecko wyrobi u siebie nawyk i będzie automatycznie oddychać za pomocą nosa.

Oddychasz przez usta? Lepiej przestań

Każdemu z nas przynajmniej kilka razy zdarzyło się oddychać przez usta, czy to przy katarze, czy to w wyniku intensywnego wysiłku fizycznego, na przykład biegu. Ta metoda oddychania pozwala co prawda zaczerpnąć większą ilość powietrza, jednak człowiek, który oddycha w ten sposób dostarcza je do płuc zbyt szybko. Ponadto, usta nie stanowią filtru dla szkodliwych substancji i bakterii. W tym przypadku oddychanie staje się mniej efektywne, a na dłuższą metę nawet szkodliwe.

Zdaniem wielu ekspertów oddychanie w ten sposób, mimo że z pozoru wydaje się jedynie niezbyt eleganckie, potrafi z czasem zniszczyć zdrowie. James Nestor przez blisko dekadę studiował wpływ oddychania na funkcjonowanie ludzkiego ciała. Postanowił sprawdzić, czy rzeczywiście jest tak, jak przypuszczał. W tym celu przeprowadził trwający 10 dni eksperyment, którego wyniki potwierdziły tezę o tym, jak istotnie sposób oddychania wpływa na nasz organizm.

Współpracując z naukowcami z Uniwersytetu Stanfordzkiego, autor badania poddał się blokadzie obu nozdrzy, co zmusiło go do oddychania ustami. Trzy razy w ciągu dnia wykonywał pomiary parametrów, takich jak ciśnienie krwi czy tętno. Jeszcze przed upływem 10 dni odnotował negatywne efekty eksperymentu, na przykład wyraźny wzrost ciśnienia czy zwiększone uczucie zmęczenia. W czasie testu doświadczył także mgły mózgowej i szeregu innych dolegliwości utrudniających wykonywanie codziennych aktywności.

Późniejsza analiza badania wykazała, że Nestor z zatkanym nosem chrapał kilka godzin każdej nocy, a jego organizm znajdował się w stanie ciągłego stresu. Związek prawidłowego oddychania z niezaburzonym, spokojnym snem okazał się jeszcze bardziej ścisły, niż się wydawało.

Nestor opisał doświadczenie szerzej w książce Oddech. Naukowe poszukiwania utraconej sztuki, w której argumentuje, że nieprawidłowe oddychanie prowadzi do trwałego upośledzenia funkcjonowania organizmu oraz rozwoju chorób, w tym cywilizacyjnych.

Skutki oddychania przez usta

Pomimo że bezdech senny wydaje się wiązać po prostu z dyskomfortem, konsekwencje wdychania i wypuszczania powietrza ustami w czasie snu mogą być naprawdę poważne. Jednym ze skutków nieleczonego bezdechu bywa skłonność do licznych chorób i zaburzeń oraz ogólne obniżenie komfortu życia.

Sklep Vitalaire - aparat CPAP na bezdech senny

Oddychanie przy wykorzystaniu dolnych dróg oddechowych sprawia, że do organizmu dostaje się mniej tlenu niż u osób oddychających nosem. To z kolei może powodować podwyższone ciśnienie krwi. Jest to potencjalnie niebezpieczna sytuacja, ponieważ jeżeli stan nadciśnienia tętniczego utrzymuje się przez dłuższy czas, może zwiększać ryzyko zawału.

Oddychanie przez usta w czasie snu wpływa też na libido - istotnie zmniejsza ochotę na seks, a w niektórych przypadkach prowadzi nawet do impotencji.

Niedotlenienie organizmu związane ze złym oddychaniem w nocy skutkuje gorszym samopoczuciem i dysfunkcją ze strony układu nerwowego.

Oprócz tego oddychanie przez usta zwiększa poziom kwaśnego pH w obrębie jamy ustnej, co sprzyja niszczeniu szkliwa i psuciu się zębów.

U osób z bezdechem mogą rozwinąć się choroby metaboliczne- cukrzyca oraz insulinoodporność.

Oddychanie przez usta sprawia, że rzadziej używamy przepony. W efekcie oddech staje się płytszy, a przepona będąca naturalnym stabilizatorem kręgosłupa przestaje działać prawidłowo, co może przyczyniać się do powstawania wad postawy.

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem wywołanym oddychaniem przez usta jest zdecydowanie niewydolność oddechowa, ponieważ może skończyć się śmiercią.

Profilaktyka

Skutki oddychania przez usta mogą być ciężkie do całkowitego wyleczenia. Można jednak zastosować sprawdzone porady w celu zniwelowania uciążliwych dolegliwości. Jeżeli obawiasz się, że oddychanie przez usta może zrujnować ci zdrowie, możesz na początek spróbować kilku technik związanych z prawidłowym oddychaniem.

Spanie na boku pozwala na lepszy przepływ powietrza, ponieważ przy tej pozycji ciała nie leżymy płasko, w związku z czym język nie zapada się w głąb gardła i utrzymany zostaje prawidłowy tor oddechowy.

Warto także ćwiczyć świadome oddychanie nosem w ciągu dnia. Taki trening pozwoli złagodzić nasilenie bezdechu i w zależności od danego przypadku mniej lub bardziej obniżyć jego częstotliwość.

W przypadku osób otyłych pozytywne efekty może przynieść redukcja wagi.

Równie mocno wskazana jest rezygnacja z używek, zwłaszcza papierosów i innych środków tytoniowych.

sklepvitalaire.pl - maska CPAP na chrapanie

Dobrym pomysłem jest zakup oczyszczacza powietrza do sypialni, który zapewni odpowiedni poziom wilgoci w pomieszczeniu.

Bardzo ważna jest regularna zmiana pościeli i pozbywanie się kurzu. W tym celu najlepiej przykrywać łóżko narzutą w ciągu dnia.

Niestety przy zaawansowanym stanie bezdechu sennego może okazać się konieczne stosowanie specjalnej maski oddechowej w czasie snu. W przeciwnym razie istnieje ryzyko zatrzymania oddechu i śmierci.

CPAP - skuteczny sposób na pozbycie się bezdechu sennego

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) to nieinwazyjna metoda leczenia bezdechu sennego i niewydolności oddechowej. CPAP zapobiega oddychaniu za pomocą dolnych dróg oddechowych (przez usta) i pozwala cieszyć się spokojnym snem.

Aparat CPAP to pompa powietrzna, która działa w zestawie wraz ze specjalną maską. Silikonowa maska anestetyczna podłączana jest do urządzenia i dostarcza powietrze bezpośrednio do wnętrza nosa, dzięki czemu organizm jest w stanie oddychać nosem pomimo naszej nieświadomości.

Maski twarzowe nakładane podczas snu znacząco przyczyniają się do poprawy oddechu i pozwalają wyeliminować możliwość wystąpienia bezdechu. Warto wiedzieć, że terapia CPAP jest obecnie uznana za najskuteczniejszą metodę walki z bezdechem. Działanie aparatury obniża też ciśnienie krwi i zwalcza inne efekty uboczne wywołane przypadłością.

Wskazaniem do stosowania aparatury CPAP jest między innymi krzywa przegroda nosowa, przewlekły idiopatyczny nieżyt nosa oraz inne schorzenia utrudniające oddychanie przez nos.

Przyzwyczajenie się do zakładania maski przed snem może zająć trochę czasu, ale zdecydowanie lepiej rozważyć zakup sprzętu medycznego zamiast narażać się na dyskomfort i ryzykować utratę własnego zdrowia.