Zaburzenia snu u dzieci

Zaburzenia snu u dzieci są dosyć powszechnym problemem i mogą dotknąć młodych osób w różnym wieku. Niewystarczająca ilość snu wiąże się z wieloma konsekwencjami jak spowolnienie wzrostu czy trudności w nauce.


Większość rodziców spotkała się z sytuacją, kiedy ich dziecko nie mogło zasnąć czy też budziło się często w nocy. Jeśli takie problemy pojawiają się rzadko, to nie ma powodów do zmartwień. W przypadku kiedy kłopoty ze snem stają się coraz częstsze i występują w prawie każdą noc, wówczas należy na nie zareagować. Bagatelizowanie zaburzeń snu dziecka może prowadzić do poważnych konsekwencji.

Jak długo powinno spać dziecko?

Warto na samym początku mieć świadomość tego, jak długo dziecko powinno w ogóle spać. Niekiedy rodzice przypuszczają, że ich pociecha śpi za krótko czy wręcz odwrotnie za długo, po czym okazuje się, że ilość jak najbardziej odpowiada wieku dziecka i jego potrzebom. Potrzebna ilość snu w ciągu doby jest zmienna i zależy głównie od wieku osoby. Najwięcej snu potrzebują oczywiście noworodki do 2 miesiąca życia, które śpią nawet 18 godzin w ciągu doby. Starsze niemowlęta pomiędzy 1 a 12 miesiącem życia powinny spać od 12 do 16 godzin. Ilość potrzebnego snu do efektywnego wypoczynku maleje wraz z rosnącym wiekiem dziecka. Dzieci w wieku 1-5 lat przesypiają w ciągu doby od 10 do 16 godzin, natomiast te w wieku od 5 do 14 lat przesypiają od 9 do 13 godzin. W przypadku nastolatków po 14 roku życia potrzebują oni od 7 do 10 godzin snu.

Rodzaje zaburzeń snu u dzieci

Zaburzenia snu są dosyć częstą przypadłością dzieci, która utrudnia normalne funkcjonowanie młodego człowieka, jak i jego rodziny. Jeśli nie zostaną one podjęte leczeniem, wówczas wiążą się z takimi konsekwencjami jak: zaburzenia poznawcze, problemy z zachowaniem czy kłopoty emocjonalne. Regularny i nieprzerwany sen jest podstawą dla prawidłowego rozwoju człowieka. Zaburzenia sny u dzieci zauważ się zwłaszcza u pacjentów z problemami psychiatrycznymi i neurologicznymi, aczkolwiek niekiedy towarzyszą też innych schorzeniom. Zaburzony sen może potęgować istniejący problem psychiatryczny, ale może także sam przyczynia się to utworzenia tego problemu. Zaburzenia snu dzieli się na 3 główne rodzaje:

  • parasomnie
  • dyssomnie
  • zaburzenia tak zwane medyczno-psychiatryczne

Sklap Vitalaire - zaburzenia snu

Pacjenci z dyssomnią nie są w stanie rozpocząć i utrzymać snu, natomiast w ciągu dnia czują się bardzo senni. Problem ten określany jest również jako zaburzenia ilości, jakości oraz czasu snu. Jeśli chodzi o parasomnie, jest to zaburzenie obejmujące już uzyskany stan zaśnięcia. Są to niewłaściwe zachowania, które doprowadzają do przerwania snu, czyli przebudzenia. Mogą być one skutkiem nieprawidłowych zachowań zaburzenia przechodzenia w poszczególne fazy snu. Parasomnie dotykają również zdrowych osób, ale mają charakter przejściowy, wraz z rozwojem organizmu dziecka zaburzenie ustępuje. Dzieci z parasomniami narażone są niestety w większym stopniu na zaburzeniu sny w dorosłym życiu. Jeśli chodzi o zaburzenia medyczno-psychiatryczne, którym towarzyszą zaburzenia snu, można do nich zaliczyć:

  • astma
  • padaczka
  • depresja
  • upośledzenie umysłowe
  • ADHD
  • zaburzenia lękowe
  • mania
  • bóle głowy
  • schorzenia nerwowo-mięśniowe
  • refluks żołądkowo-przełykowy
  • zespół Pradera-Willego
  • zespół Tourette'a
  • zespół Downa
  • zespół przewlekłego zmęczenia

Zaburzenia snu u dzieci- dyssomnie

Jeśli chodzi o dyssomnie pojawiające się u dzieci, wymienia się wśród nich:

  • zaburzenia postrzegania snu- zaburzenia te opiera się na tym, iż dziecko śpi właściwie, aczkolwiek odczuwa to, że coś jest nie tak
  • psychogenna bezsenność- maluch ma kłopot z rozpoczęciem oraz utrzymaniem stanu snu. Na to zaburzenie wpływają jego emocje czy też odczuwany stres.
  • pierwotna bezsenność, czyli insomnia- opiera się na problemie z rozpoczęciem oraz utrzymaniu procesu snu.
  • pierwotna nadmierna senność, czyli hipersomnia- objawia się potrzebą dłuższego spania, dotyka nie tylko okresu dzieciństwa, ale pojawia się także w dorosłym życiu.
  • obturacyjny bezdech senny- niebezpieczna przypadłość podczas której dochodzi do przerw w oddychaniu podczas snu. Doprowadza d nic zwężenie w górnych drogach oddechowych, zdarza się czasem przez przerost migdałka gardłowego, ale także otyłość. Przez bezdechy senne dziecko jest w ciągu dnia senne, rozdrażnione, ma problemy z koncentracją i nauką.
  • zespół niespokojnych nóg- przypadłość w trakcie której dochodzi do ruchów kończyn, kiedy to dziecko ma silną potrzebę ruszania nogami oprócz tego odczuwa w kończynach mrowienie.
  • okresowe ruchy kończyn podczas snu- pojawiają się często u osób cierpiących na ADHD, które doprowadzają do zaburzeń snu, skutkujących niewyspaniem i zmęczeniem w ciągu dnia.
  • narkolepsje- to ataki snu wraz z obniżeniem napięcia mięśni, przed którymi następuje silny bodziec emocjonalny. Oprócz tego, pojawiają się pewne halucynacje przed zaśnięciem.
  • zaburzenia rytmu dobowego- opierają się na niewłaściwej synchronizacji zachowań dotyczących zasypiania i budzenia się.
  • syndrom niewystarczającej ilości snu- dotyczy młodzieży i osób dorosłych, objawia się zaburzonym rytmem zasypiania i pobudek. Skutkuje nieradzeniem sobie z pobudką do szkoły i obowiązkami, a dzieci odsypiają długo w dni wolne.
  • zaburzenia snu wynikające z narzucenia przez rodziców granic- dziecko nie chce iść spać w wyznaczonym przez rodzica czasie, zaburzenie to dotyka osób z problemami neurorozwojowymi i dzieci z ADHD.

sklepvitalaire.pl - bezdech afektywny

Zaburzenia snu u dzieci- parasomnie

Kolejnym zaburzeniem dotykającym dzieci są parasomnie, a więc:

  • bruksizm- objawia się zgrzytaniem zębami przez sen, do którego doprowadza silny stres czy lęki. Zaburzenie to skutkuje zaburzeniami stomatologicznymi i dotyka zębów ale także stawów skroniowo-żuchwowych. Dziecko z taką przypadłością może cierpieć także z powodu bólów głowy.
  • lunatyzm- czyli chodzenie we śnie, może być oznaką niedojrzałości układ nerwowego. Podczas lunatykowania oczy dziecka mogą być otwarte, może ono także robić róże rzeczy, odpowiadać na pytania, pisać i czytać. Zazwyczaj osoba lunatykująca nic potem nie pamięta, chyba że zostanie nagle wybudzona.
  • pierwotne moczenie nocne- doprowadza do niego niestabilność mięśnia wypieracza moczu w pęcherzu moczowym, ale również zwieracza cewki. Niekiedy wiąże się z opornością na wazopresynę czy zmienionym rytmem dobowym jej wytwarzania.
  • mówienie przez sen
  • lęki nocne- pojawiające się w fazie REM, podczas nich dziecko może być pobudzone, krzyczeć, nie wiedzieć co się dzieje, nie reagować na nim, po czym rano nie pamiętać niczego co się działo w nocy.
  • koszmary senne- pojawiają się w fazie REM, powodują wybudzenie ze snu. Dziecko pamięta przykry dla niego sen. Koszmary senne przytrafiają się większości młodych osób, aczkolwiek z czasem mijają i są coraz rzadsze.

Jakie czynniki mają wpływ na problemy dziecka ze snem?

Na dziecięce problemy ze snem wpływ mają różne czynniki. Lekarze na podstawie przeprowadzonych badań i analiz byli w stanie podać te, które w największym zakresie oddziałują na sen tych najmłodszych. Pewne z nich da się zredukować, niestety nie na wszystkie przyczyny rodzice są w stanie wpłynąć. Dobrze jest wiedzieć, co doprowadza do pogorszenia jakości snu, aby móc walczyć ze szkodliwymi czynnikami.

Wiek dziecka

Najmłodsze dzieci najczęściej zmagają się z problemem w zasypianiu i wybudzaniem się w nocy.

Temperament malucha

Według badań istnieje widoczny związek pomiędzy temperamentem dziecka a zaburzeniami snu. Kłopoty ze snem powstające w okresie niemowlęcym, mają dosyć trwały charakter i są trudne do zmiany. Pojawiają się także u 3-4 latków. U młodych osób mających temperamentne predyspozycje do pogorszonej jakości snu, dobrze jest zastosować jak najwcześniej pewne podstawowe zasady higieny snu.

Korzystanie z ekranów

Problem z zaśnięciem obejmuje zwłaszcza tych dzieci, które przed snem miały kontakt z ekranem komputera, komórki czy tabletu.

Sposób wychowywania

Jest on ściśle powiązany z zaburzeniami snu u dziecka. Niektórzy rodzice nie są w stanie jasno określić pewnych granic. Zbytnio ulegają swojej pociesze, są wybuchowi czy emocjonalni, przez co ich dzieci mają kłopoty ze snem.

Rytuały przed spaniem

Dobrze, jeśli dziecko jest przyzwyczajone do powtarzających się codziennie przed spaniem rytuałów. Nauczenie rutyny jest bardzo istotne i jest w stanie przeciwdziałać problemom ze snem.

Sklep Vitalaire - chrapanie i bezdech senny u dziecka

Nieregularne godziny snu

Zmienne godziny kładzenia się spać i pobudek doprowadzają do powstałych kłopotów behawioralnych powiązanych z zasypianiem. Organizm dziecka nie jest więc w stanie określić, w jakiej godzinie powinien domagać się snu.

Zaburzenia psychiczne dziecka

W wielu przypadkach dzieci mające problem ze snem cierpią także na zaburzenia psychiczne. Najczęściej zalicza się do nich nerwice oraz stany depresyjne.

Sposób usypiania dziecka

Niekiedy rodzice zostają w pokoju dziecka, dopóki maluch nie uśnie. Niestety doprowadza to do problemów ze snem u młodego człowieka. Nie należy więc ingerować w proces zasypiania dziecka.

Spożyta kofeina

Starsze dzieci w wieku 6-10 lat chętnie wypijają napoje zawierające kofeinę. Jednym z ulubionych napojów jest zwłaszcza coca-cola, która oprócz samej kofeiny zawiera w sobie ogromną porcję cukru. Takie substancje w organizmie oczywiście nie ułatwiają procesu zaśnięcia, a także wpływają źle na samą długość snu.

Status socjoekonomiczny rodziny

Problemy ze snem dotykają także coraz częściej dzieci z rodzin biednych czy słabo wykształconych.

Konsekwencje zaburzeń snu u dziecka

W przypadku podejrzewania u dziecka zaburzeń snu należy działać i zgłosić się z tym do odpowiedniego specjalisty. Brak reakcji będzie wiązać się z pewnymi przykrymi konsekwencjami, które nie pozwolą na prawidłowe funkcjonowanie dziecka. Maluchy przesypiające niewystarczającą ilość godzin ciągu doby będą miały problem z nauką, zapamiętywaniem i koncentracją. Jeśli zaburzenia te trwają przez dłuższy czas, mogą pojawić się także problemy w rozwoju psychomotorycznym i może dojść do spowolnienie ich tempa rozwoju. Zaburzenia snu są więc poważnym problemem, z którym należy walczyć. Przede wszystkim trzeba pamiętać o odpowiedniej higienie snu.

sklepvitalaire.pl - bezdech senny u dziecka

Zasady higieny snu

  • czytanie książki przed snem
  • wyeliminowanie napojów zawierających w składzie kofeinę
  • stałe godziny snu
  • rytuały przed sten
  • sypialnia pozbawiona silnych bodźców
  • ekspozycja na światło w godzinach porannych
  • śniadanie bogate w tryptofan i witaminę B6
  • umiarkowana aktywność fizyczna w ciągu dnia
  • zredukowanie czasu używania urządzeń emitujących spektrum światła niebieskiego (telewizor, tablet, telefon, komputer)
  • zasypianie we własnym łóżku pod nieobecność rodzica

Leczenie zaburzeń snu u dzieci

Jeśli dziecko zmaga się z zaburzeniami snu, pod żadnym pozorem nie można podawać mu leków nasennych, bez konsultacji lekarskiej. Jeżeli mają one przyczynę somatyczną (nadreaktyność pęcherza, refluks, padaczka), trzeba wdrążyć leczenie farmakologiczne. Niekiedy lekarz zaleca także leczenie psychologiczne czy psychiatryczne. Ważne jest także stosowanie się do zasad higieny snu, aby zapewnić dziecku efektywny i odpowiednio długi wypoczynek w ciągu nocy. W przypadku zauważenia u dziecka niepokojących objawów należy od razu udać się do lekarza.